Yazici (Printer)
Yazicilar,
bilgisayar ortaminda üretilen sekil, grafik ve yazilarin kagida
aktarilmasini saglayan araçlardir
Her yazici,
kendine özgü bir mikroislemci ve sinirli sayida karakter
depolamasina olanak saglayan bir tampon bellek tasir.
Yazicilarin
siniflandirilmasinda temel ölçüt, karakterlerin basiminda kullanilan
teknolojik farkliliktir. Bir yazicinin kalitesini belirleyen ölçütler
ise, baski hizi ve birim alandaki nokta yogunlugudur. Renkli baski
yapabilmesi de yazici kalitesini belirleyen bir ölçüt haline
gelmektedir.
Baski hizi,
saniyede basilan karakter sayisi ya da lazer yazicilarda oldugu gibi,
dakikadaki sayfa sayisi ile ölçülür.
Çesitli
türdeki yazicilar bilgisayara paralel ya da seri olarak baglanabilir.
Bu baglantiyi saglayan arabirimler vardir. Seri baglanti, halen bazi
yazicilarda kullanilmasina ragmen, çok yavas oldugu için, daha hizli
olan paralel baglanti tercih edilmektedir. Bilgisayar-yazici
baglantisinda, veriler tek yönlü (bilgisayardan yaziciya) olarak
iletilir. Bilgisayar ile yazici arasinda bilgilerin yani sira kontrol
isaretleri de yollanmaktadir. Bu isaretler kullanilarak, yazici ile
bilgisayar arasinda senkronizasyon ve islem durumlari hakkinda bilgi
alis verisi saglanir. Örnegin, yazicida kagidin bittigi bilgisayara
bildirilerek, kullanilan programin kullaniciyi uyarmasi saglanir.
Yazici
teknolojileri, gün geçtikçe daha hizli, daha çok renk verebilen, daha
çok noktadan olusan ve kaliteli çikis verebilen ürünler ortaya
koyabilmek için yarismaktadir.
Yazicilar,
farkli ihtiyaçlari karsilayabilecek sekil ve modellerde üretilmektedir.
Bunlar, nokta vuruslu (matris), mürekkep püskürtmeli (InkJet) ve lazer
yazicilardir.
Nokta
Vuruslu (Matris) Yazicilar:
.
Yazici
türleri içinde en yaygin kullanilanidir Igneli yazici olarak da
bilinir. Nokta vuruslu yazicilarin yazma kafasi, bir matris seklinde
dizilmis küçük ignelerden olusur. Nokta vuruslu yazicilarda bir
karakterin kagida basilmasi, yazma kafasi içindeki ignelerin
bilgisayardan gelen sinyallere bagli olarak hareket etmesi ile olusur.
Igneler, elektro miknatislarin yardimi ile öne çikarak, gergin duran
mürekkepli bir serit üzerinden nokta nokta vuruslarla bir karakteri
tanimlar. Bu sekilde, serit üzerinden kagida karakter basilmis olur.
Bu yazicilarda kaliteyi belirleyen faktör yazma kafasi içindeki
ignelerin sayisidir. 9, 18 ve 24 ignelik yazicilar bulunmaktadir.
Bugün 9 ve 18 igneli yazicilar da kullanilmakla birlikte, 24 igneli
matris yazicilar daha çok tercih edilmektedir. Igne sayisinin artisi,
tek bir karakteri daha fazla nokta vurusu ile olusturmayi, dolayisiyla
birim alana daha fazla nokta sigdirabilmeyi saglar. Bu ise, igne
sayisinin artmasi ile kalite arasindaki paralelligi ortaya koymaktadir.
9 igneli yazicilarda ortalama çözünürlük, 216 x 240 dpi (dot per inch/
inç basina nokta sayisi) kadardir.
Tüm
yazicilarda oldugu gibi nokta vuruslularda da bir tampon bellek
bulunmaktadir. Nokta vuruslular için bu bellek genel olarak 4KB ile
32KB arasindadir.
Karakter
çesitliliginin olusturulmasi, bold karakterler için, ayni alana
ignelerin çift vurus yapmasi ile, italik harfler için ise,
farkli bir igneler matrisi kullanilmasi ile gerçeklesir. Bu nedenle
matris yazicilarda karakter (font) sayisi çok azdir.
Son
yillarda nokta vuruslu yazicilarin renkli olanlari da üretilmistir.
Yazma seritleri birkaç renkten olusan bu modeller, özellikle renk
gerektiren grafikler için kullanilir. Genellikle kirmizi, sari ve mavi
bantlar tasiyan serit, degisik renkler gerektiginde, ikinci bir motor
yardimi ile asagi yukari hareket ettirilir. Ancak bu sekilde iyi bir
renk kalitesi alma olanagi yoktur. Renkli matris yazicilar, yogun renk
kalitesi gerektirmeyen islerde kullanilabilir.
Nokta vuruslu yazicilar, normal kagit
kullanabilmelerinin yansira, kenarlarinda delikler bulunan ve "sürekli
form" adi verilen özel kagitlara da baski yapabilmektedir. Nokta
vuruslu yazicilar, fatura kesmek gibi çok kopya gerektiren baski
islemleri için idealdir.
Mürekkep Püskürtmeli (InkJet) Yazicilar:
Bu
yazicilar, yazma kafalari delikler matrisinden olusan yazicilardir. Bu
yazicilarin yazma kafasinin ardinda özel bir mürekkep içeren hazne
bulunur. Bu hazneye kartus adi verilir. Kartustaki mürekkebin özelligi
ise, manyetize edilebilmesidir. Bilgisayardan gelen komutlara bagli
olarak haznenin belli bölgeleri manyetize edilir. Içerdeki sivi
mürekkep, bu bölgelere denk düsen deliklerden disari firlatilir.
Isitilarak firlatilan mürekkep kabarcigi dogrudan dogruya kagit
üzerine yapisir. Mürekkep püskürtmeli yazicilar, yazma kafasi
bakimindan, igneler matrisinden olusan nokta vuruslu yazicilardan
temel olarak ayrilirlar. Diger yandan nokta vuruslu yazicilar ile
benzesen yönleri de vardir. Bunlardan ilki özellikle mürekkep kullanma
sekilleridir. Digeri ise yazilari karakter karakter basmalaridir.
Püskürtmeli yazicilarin nokta vuruslulara göre en
önemli üstünlükleri baski kaliteleridir. Ancak yine de bir lazer
yazici kadar iyi baski yapamamaktadir. Nokta vuruslularda oldugu gibi,
karbon kagidi ile baski çogaltmaya olanak vermez.
Mürekkep püskürtmeli yazicilarda renkli baski da
yapilabilmektedir. Temel üç renk, üst üste ayni noktaya basildiginda
diger renkler elde edilir. Bazi modeller disinda renkli ve siyah
kartuslar ayri ayri bulunmaktadir. Mürekkep püskürtmeli yazicilarin
çözünürlügü ise, 75 ile 600dpi arasinda degismektedir.
Püskürtmeli yazicilarda bulunan tampon bellek, l6KB
ile 4MB arasindadir.
Lazer Yazicilar:
Lazer
yazicilar, su ana kadar üretilenler içinde, hizli ve kaliteli baski
yapabilen, en iyi yazicilardir. Üretildiginden beri masaüstü
yayincilik alaninda vazgeçilmez bir araçtir. Bu yazicilardan, matbaa
kalitesinde çikis alinabilmektedir. Özellikle aydinger ya da asetat
üzerine çikis alinabilmesi önemli bir özelligidir. Çünkü bu yolla
baski öncesi hazirlik asamalarinin yerine getirilmesi
saglanabilmektedir. Lazer yazicilar, fotokopi makinelerine
benzemektedir. Lazer yazicilarda da fotokopi makinelerinde oldugu gibi
toner kullanilmaktadir.
Toner tanecikleri, bilgisayardan gelen veriler yardimi
ile kagit üzerine basilir. Herbir toner taneciginin bir noktadaki
yogunlugu çözünürlügü ifade etmektedir. Çözünürlük, dpi (dot per inch/
inç basina nokta sayisi) olarak gösterilen bir degerdir. Bugün yaygin
olarak 600 dpi'lik lazer yazicilar kullanilmaktadir.
Yazicinin belleginde olusturulan sayisal sayfa
görünümü, lazer tabancasi yardimi ile tambur üzerine aktarilir.
Tamburun, lazer isiniyla manyetize edilen bölümlerine toner yapisir.
Bu sekilde, tambura degen kagit üzerinde, istenilen karakter ve
grafikler olusur.
Lazer yazicilarin sessiz çalismalari, kalite ve
hizlarinin yaninda en büyük özellikleridir. Lazer yazicilarin bir
dezavantaji, sürekli form kullanamamasidir.
Bu yazicilarin hizi, ppm (page per minute/dakikadaki
sayfa sayisi) ile ölçülür. Diger yazicilarda oldugu gibi lazer
yazicilar da bir mikroislemci ve bellek tasimaktadir. Bellek 512KB ile
4MB arasinda degismektedir.
Lazer yazicilarin renkli baski yapabilenleri de
üretilmektedir.