Dosyalarla ve
klasörlerle çalışma
Dosyalar ve klasörler nedir?
Dosya, daha çok birisinin
masasında veya dosya dolabında bulabileceğiniz yazılı bir belgeye
benzer; ilgili bilgiler koleksiyonunu içeren bir öğedir. Bilgisayardaki
dosya örneklerine metin belgeleri, elektronik tablolar, dijital resimler
ve hatta şarkılar bile dahildir. Örneğin, dijital fotoğraf makinesiyle
çektiğiniz her resim ayrı bir dosyadır ve müzik CD'si bir düzine tek tek
şarkı dosyası içerir.
Bilgisayarınız dosyaları
simgelerle gösterir. Dosyanın
simgesine bakarak bir bakışta dosya türünü söyleyebilirsiniz. İşte,
yaygın olarak kullanılan bazı dosya simgeleri:
Görünümüne
göre simgenin gösterdiği dosya türünü anlayabilirsiniz
Klasör,
dosyalarınızı depoladığınız bir taşıyıcıdan biraz daha fazlasıdır.
Binlerce dosya kağıdını birisinin masasına koyarsanız, belirli bir
dosyaya gerek duyduğunuzda bulmanız neredeyse olanaksızdır. Bu nedenle,
kişiler genellikle dosya kağıtlarını dosya dolabındaki klasörlere
depolarlar. Dosyaları mantıksal gruplar halinde düzenlediğinizde belirli
bir dosyayı bulmanız kolay olur.
Bilgisayarınızdaki klasörler de tamamen aynı şekilde çalışır. Normal bir
klasör simgesi aşağıdaki gibi görünür:
Boş
klasör (sol); dosya içeren klasör (sağ)
Klasörler
yalnızca dosyaları tutmaz, ayrıca başka klasörleri de tutabilir. Klasör
içindeki bulunan bir klasör genelde alt klasör olarak
adlandırılır. İstediğiniz kadar alt klasör oluşturabilirsiniz ve
klasörlerin her biri istediğiniz kadar dosya ve ek klasör tutabilir.
Windows dosyalarınızı ve klasörlerinizi nasıl organize eder
Düzenlemeye
başlama konusuna gelince, sıfırdan başlamanıza gerek yoktur. Windows,
dosyalarınızı düzenlemeye başlamak için bağlantı olarak
kullanabileceğiniz avuç dolusu genel klasörle birlikte gelir.
Dosyalarınızı ve klasörlerinizi depolayabileceğiniz en genel
klasörlerden bazıları şunlardır:
·
Belgeler.
Bu klasörü, sözcük işleme dosyalarınızı, elektronik tablolarınızı,
sunularınızı ve diğer işe yönelik dosyalarınızı depolamak için kullanın.
·
Resimler.
Bu klasörü, fotoğraf makinenizden, tarayıcınızdan ya da diğer kişilerden
gelen e‑postalardan aldığınız tüm dijital resimlerinizi depolamak için
kullanın.
·
Müzik.
Bir ses CD'sinden kopyaladığınız veya Internet'ten
yüklediğiniz şarkılar gibi
dijital müziklerinizin tümünü depolamak için bu klasörü kullanın.
·
Videolar.
Bu klasörü, dijital fotoğraf makinenizle, kaydedici kameranızla
çektiğiniz klipler veya Internet'ten yüklediğiniz video dosyaları gibi
videolarınızı depolamak için kullanın.
·
Karşıdan Yüklemeler.
Bu klasörü, web'den yüklediğiniz dosya ve programları depolayın.
Bu
klasörleri bulmak için birçok yöntem vardır. En kolay yöntem, genel
klasörlerinizin tümünü bir yerde toplayan
kişisel klasörü açmaktır.
Kişisel klasör gerçekte "kişisel" olarak adlandırılmaz, bilgisayarınızda
oturum açmak için kullandığınız kullanıcı adıyla etiketlenir. Açmak
için, Başlat düğmesini tıklatın
ve ardından Başlat menüsünün sağ bölmesinin üzerindeki kullanıcı adınızı
tıklatın.
Genel
klasörleri Başlat menüsünden açabilirsiniz
Ayrıca,
Başlat menüsündeki Belgeler, Resimler ve Müzik klasörlerini kişisel
klasörünüzün hemen altında bulabilirsiniz.
Dosyalarınızı daha iyi düzenlemenize yardımcı olması için bu klasörlerin
içinde alt klasörler oluşturabileceğinizi unutmayın. Örneğin, Resimler
klasöründe, resimleri tarihe, olaya, resimdeki kişilerin adlarına veya
daha etkin çalışmanıza yardımcı olacak başka bir düzene göre düzenlemek
için alt klasörler oluşturabilirsiniz.
Klasörün bölümlerini anlama
Masaüstünde
bir klasör açtığınızda, bir klasör penceresi gösterilir. Klasör
penceresinde, klasörün içeriğini göstermenin yanı sıra, Windows'ta
gezinmenize veya dosyalar ve klasörlerle daha kolay çalışmanıza yardımcı
olmak için tasarlanan çeşitli bölümler vardır. İşte, normal bir klasör
ve bölümleri:
Belgeler klasörü
|
Klasör bölümü |
Ne işe yarar |
|
Adres çubuğu |
Adres çubuğunu, geçerli klasör
penceresini kapatmadan başka bir klasörde gezinmek için kullanın.
Daha fazla bilgi için, bkz.
Adres çubuğuyla gezinme. |
|
Geri ve İleri düğmeleri |
Geri ve İleri düğmelerini, geçerli
pencereyi kapatmadan zaten açık olan diğer klasörlerde gezinmek için
kullanın. Bu düğmeler Adres çubuğuyla birlikte çalışır. Örneğin
Adres çubuğunu klasörleri değiştirmek için kullandıktan sonra, özgün
klasöre geri dönmek için Geri düğmesini kullanabilirsiniz. |
|
Arama kutusu |
Geçerli klasörde depolanan bir
dosyayı veya alt klasörü aramak için Arama kutusuna bir sözcük veya
tümcecik yazın. Yazmaya başlar başlamaz arama başlatılır. Örneğin, B
yazdığınızda, B harfiyle başlayan tüm dosyalar klasörün dosya
listesinde gösterilir. Daha fazla bilgi için, bkz.
Dosya veya klasör bulma. |
|
Araç Çubuğu |
Araç çubuğu, dosya veya
klasörlerinizin görünümünü değiştirme, dosyaları CD'ye kopyalama
veya dijital resim slayt gösterisini başlatma gibi genel görevleri
gerçekleştirmenizi sağlar. Araç çubuğunun düğmeleri yalnızca faydalı
komutları gösterecek şekilde değiştirilir. Örneğin, bir resim
dosyasını tıklatırsanız, araç çubuğu bir müzik dosyasını
tıklattığınızda gösterdiği düğmelerden farklı düğmeler gösterir. |
|
Gezinme bölmesi |
Adres çubuğuna benzer şekilde,
Gezinme bölmesi görünümü diğer klasörlere değiştirmenizi sağlar. Sık
kullanılan bağlantılar bölümü, bir genel klasöre kolayca geçmeyi ve
önceden kaydettiğiniz aramayı başlatmanızı kolaylaştırır. Aynı
klasöre sıklıkla gidiyorsanız, söz konusu klasörü sık kullanılan
bağlantılarınızdan biri yapmak için Gezinme bölmesine
sürükleyebilirsiniz. Daha fazla bilgi için, bkz.
Gezinme bölmesiyle çalışma. |
|
Dosya listesi |
Geçerli klasörün içeriklerinin
gösterildiği yerdir. Bir dosyayı bulmak için Arama kutusuna
yazdıysanız, yalnızca aramanızla eşleşen dosyalar gösterilir. Daha
fazla bilgi için, bkz.
Dosyaları bulmak için ipuçları. |
|
Sütun başlıkları |
Dosyaların dosya listesinde
düzenlenme şeklini değiştirmek için sütun başlıklarını kullanın.
Geçerli görünümdeki dosyaları sıralayabilir, gruplayabilir ya da
yığabilirsiniz. Daha fazla
bilgi için, bkz.
Dosyaları bulmak için ipuçları. |
|
Ayrıntılar bölmesi |
Ayrıntılar bölmesi, seçilen dosyayla
ilgili en yaygın kullanılan özelikleri gösterir. Dosya özellikleri,
yazar, dosyayı değiştirdiğiniz son tarih ve dosyaya
ekleyebileceğiniz her türlü açıklayıcı
etiketler gibi dosyayla
ilgili bilgilerdir. Daha fazla bilgi için, bkz.
Dosyalara etiket veya diğer özellikler ekleme. |
|
Önizleme bölmesi |
Birçok dosya türünün içeriğini görmek
için Önizleme bölmesini kullanın. Örneğin, e‑posta iletisi, metin
dosyası veya resim seçerseniz, programda açmadan içeriğini
görebilirsiniz. Önizleme bölmesi çoğu klasörde varsayılan olarak
gösterilmez. Önizleme bölmesini görmek için, araç çubuğundan
Düzenle'yi tıklatın, Düzen'i tıklatın ve ardından
Önizleme bölmesi'ni tıklatın. |
Bir klasördeki dosyalarınızı görüntüleme
Bir klasörü
açtığınızda ve dosyalarınıza baktığınızda, daha büyük (veya daha küçük)
simgeleri ya da her dosyayla ilgili farklı bilgi türlerini görmenizi
sağlayan düzenlemeyi tercih edebilirsiniz. Bu tür değişiklikleri yapmak
için, araç çubuğundan Görünüm düğmesini kullanın.
Görünümler
düğmesini her tıklattığınızda, klasör penceresi, büyük simgeler,
Döşemeler olarak adlandırılan daha küçük simge görünümü ve dosyayla
ilgili çeşitli sütunlar gösteren Ayrıntılar olarak adlandırılan görünüm
arasında değişerek dosya ve klasör simgelerinizin gösterilme şeklini
değiştirir.
Görünümler
düğmesinin yanında bulunan oku tıklatırsanız, daha fazla seçeneğe sahip
olursunuz. Dosya ve klasör simgelerinin boyutunu daha iyi ayarlamak için
kaydırıcıyı yukarı veya aşağı sürükleyin. Kaydırıcıyı hareket ettirdikçe
simgelerin boyutunun değiştiğini görebilirsiniz.
Görünümler
seçenekleri
Dosyalarınızı bulma
Belirli bir
dosyayı bulmanız gerektiğinde, genellikle Belgeler veya Resimler gibi
bir genel klasörde bir yerlerde bulunduğunu bilirsiniz. Ne yazık ki,
gerçekte istediğiniz dosyayı bulmak yüzlerce dosya ve alt klasörü
taramak anlamına gelebilir ve bu kolay bir iş değildir. Zaman ve gayret
tasarrufu yapmak için, dosyanızı bulmak amacıyla Arama kutusunu
kullanın.
Arama
kutusu
Arama
kutusu her klasörün üstünde bulunur. Bir dosyayı bulmak için, aradığınız
dosyayı içeren klasörü açarak Arama kutusunu tıklatın ve yazmaya
başlayın. Arama kutusu, yazdığını metne göre geçerli görünümü
filtreler.
etiketler veya diğer dosya
özellikleriyle eşleşen bir terim arıyorsanız, dosyanın adı arama
sonuçları olarak dosyalar gösterilir. Arama terimi, belge içindeki
herhangi bir metinde ortaya çıkarsa, metin belgeleri gösterilir.
Aramanız, alt klasörlerin yanı sıra geçerli klasöre de bakar.
Dosyanın
nerede aranacağıyla ilgili hiçbir fikriniz yoksa, aramanızı yalnızca tek
klasör yerine tüm bilgisayarı kapsayacak şekilde genişletebilirsiniz.
Dosya ve klasörleri kopyalama ve taşıma
Bazen,
dosyaların bilgisayarda depolandığı yeri değiştirmek isteyebilirsiniz.
Örneğin, başka kişilerle paylaşmak için dosyaları farklı bir klasöre
taşımak veya
çıkarılabilir medyaya (CD veya
bellek kartları gibi) kopyalamak isteyebilirsiniz.
Çoğu kişi,
sürükle ve bırak olarak adlandırılan bir yöntemi kullanarak
dosyaları kopyalar veya taşır. Taşımak istediğiniz dosya veya klasörü
içeren açarak başlayın. Ardından, taşımak istediğiniz klasörü açın.
Klasör pencerelerini her iki klasöründe içeriğini görebilecek şekilde
yerleştirin.
Daha sonra,
dosya veya klasörü birinci klasörden ikinci klasöre
sürükleyin. Tüm yapılması
gereken bu kadardır.

Dosyayı
kopyalamak veya taşımak için, bir klasörden diğerine sürükleyin
Sürükle ve
bırak yöntemini kullanırken, dosya ve klasörlerin bazen kopyalandığını,
bazen de taşındığını fark edebilirsiniz. Bunun nedeni ne olabilir? Bir
öğeyi, aynı sabit disk üzerinde bulunan klasörler arasında taşıyorsanız,
öğeler, aynı dosya veya klasörün iki kopyası aynı sabit disk üzerinde
oluşturulmayacak şekilde kopyalanır. Öğeyi, farklı bir sabit disk
üzerinde (örneğin, bir ağ konumu gibi) olan bir klasöre veya CD gibi bir
çıkarılabilir medyaya sürüklerseniz, öğe kopyalanır. Bu şekilde, dosya
veya klasör özgün konumundan kaldırılmaz.
Dosyaları oluşturma ve silme
Yeni
dosyalar oluşturmanın en yaygın yolu bunun için bir program
kullanmaktır. Örneğin, sözcük işleme programında metin belgesi ya da
video düzenleme programında film dosyası oluşturabilirsiniz.
Bazı
programlar açıldığında bir dosya oluşturur. Örneğin, WordPad'i
açtığınızda, boş bir sayfayla başlatılır. Bu, boş (ve kaydedilmemiş) bir
dosyayı temsil eder. Yazmaya başlayın ve çalışmanızı kaydetmeye hazır
olduğunuzda, menü çubuğundan Dosya'yı ve ardından Farklı
Kaydet'i tıklatın. Gösterilen iletişim kutusunda ileride dosyayı
yeniden bulmanıza yardımcı olacak bir dosya adı yazın ve ardından
Kaydet'i tıklatın.
Varsayılan
olarak, çoğu program dosyaları ileride dosyaları bulmayı kolaylaştıran
Belgeler, Resimler ve Müzik gibi genel klasörlere kaydeder.
Artık
dosyalara gerek duymadığınız zaman, yer tasarrufu sağlamak ve
bilgisayarınızın istenmeyen dosyalarla dolmasını önlemek için,
bilgisayarınızın
sabit disk'nden kaldırın.
Dosyayı silmek için, dosyayı içeren klasörü açın ve ardından dosyayı
seçin. SİL'e basın ve ardından Dosya Sil iletişim kutusundan
Evet'i seçin.
Dosyayı
sildiğinizde, geçici olarak Geri Dönüşüm Kutusu'na depolanır. Geri
Dönüşüm Kutusu'nu, yanlışlıkla sildiğiniz dosyaları veya klasörleri
kurtarmanızı sağlayan güvenli bir klasör olarak düşünün. Bazen,
istenmeyen dosyalarınız tarafından kullanılan sabit disk alanının tümünü
geri kazanmak için Geri Dönüşüm Kutusu'nu boşaltmalısınız.
Varolan bir dosyayı açma
Dosyayı
açmak için çift tıklatın. Dosya, oluşturmak veya düzenlemek için
kullandığınız programın içinde açılır. Örneğin, metin dosyasıysa, sözcük
işlemci programınızda açılır.
Ancak,
durum her zaman böyle değildir. Örneğin, bir dijital resmi çift
tıklattığınızda, genellikle bir resim görüntüleyici açılır. Resmi gerçek
olarak düzenlemek için, farklı bir program kullanmanız gerekir. Dosyayı
sağ tıklatın, Birlikte Aç'ı tıklatın ve ardından kullanmak
istediğiniz programın adını tıklatın. |