E-mail Nedir?
E-mail metin verilerinin bir bilgisayardan diğerine taşınmasıdır.
Bilgisayar ağlarının oluşturulma nedenlerinden biri, kişilerin, bir
yerden diğerine (hızlı ve güvenli bir şekilde) elektronik ortamda mektup
gönderme ve haberleşme isteğidir. e-posta (electronic mail), bu amaçla
kullanılan servislere verilen genel addır. Internet ve diğer ağlar
üzerinde kullanılan pek çok e-posta sistemleri vardır. SMTP (Simple Mail
Transfer Protocol, TCP/IP protokolu), IBM PROFS (Professional Office
System), SNADS (SNA Distributed Systems), VaxMail bunlardan bazılarıdır.
Son zamanlarda, farklı sistemler arasında e-posta gönderilmesini
sağlamak için X.400 isminde bir mesajlaşma protokolü de bazı merkezlerde
(özellikle Avrupa ve Kanada) kullanılmaktadır.
E-posta, başlangıçta sadece düz yazı mesajlar göndermek amacıyla
geliştirilmişken, 1995'li yıllardan sonra geliştirilen tekniklerle,
e-posta içinde karmaşık yapıların (resim, ses, video, html dokümanları,
çalışabilir program vb) kullanımı mümkün hale gelmiştir. Ancak, henüz
tüm e-posta programları bu tip biçimleri desteklememektedir.
E-posta'nın kullanım yerlerinden biri de, "e-posta tabanlı bilgi alma"
servisleridir. Sürekli Internet’e bağlı kalarak (on‑line) tarama yapmak
yerine, bir e-posta mesajı içinde gerekli komutları vererek tarama
yapmak ve sonuçları yine e-posta ile istemek bazı durumlarda çok
kullanışlıdır.
E-posta, üyelik tabanlı bilgi servislerinde de yaygın olarak kullanılan
bir servistir.
E-mail Adresi Nedir?
Birisine bir mektup gönderdiğinize göre bu mektubun gideceği bir geçerli
adres olmalı. Elektronik ortamda bu
adres, "e-posta (e-mail) adresi" olarak adlandırılır. e-posta adresi,
çoğunlukla, kişinin kullanıcı adı ve kullandığı sistemin Internet
adresinden oluşur.
yanarates@mynet.com, ksef@gazi.edu.tr,
gukasegt@superonline.com ve
gukasegt@ttnet.net.tr örnek e-mail adresleridir.
Dikkat edilirse adres, @ işareti ile ayrılmış iki kısımdan
oluşur. İlk kısım kişinin kendi sistemindeki kullanıcı adı; ikinci kısım
ise, bulunduğu sistemin adresini belirtir. Bazı sistemler ilk kısımdaki
kullanıcı adı yerine başka isimlere de izin verir (aliasing;
takma isim). Bazı farklı ağlarda (Compuserve, UUCP gibi) daha değişik
e-posta adresleme formatları vardır.
E-mail Adresi Nereden, Nasıl Alınır?
1. Internet Servis Sağlayıcılardan alınan Internet Paketi ile birlikte
alınabilir.
Örnek:
gukasegt@ttnet.net.tr ,
gukasegt@superonline.com,
erkan66@ixir.com
2. Herhangi bir kurum veya
kuruluşta görev yapan veya üye olan bir alt kurum veya kişilere kurum
tarafından e‑mail adresi verilebilir.
Örnek:
ksef@gazi.edu.tr,
erkany@gazi.edu.tr ,
yanarates@bote.fedu.metu.edu.tr
3. Günümüzde birçok web sitesi ücretsiz olarak e-mail adresi
vermektedir. Internet’te bu sitelerden birine bağlanıp gerekli formları
doldurarak ücretsiz olarak e-mail adresi alınabilir.
Örnek.
yanarates@mynet.com,
yanarates@yahoo.com,
yanarates@hotmail.com
Ücretsiz e-mail adresi veren sitelere birkaç örnek:
www.mynet.com,
www.kolaymail.com,
www.yahoo.com,
www.hotmail.com,
www.altavista.com
E-mail adresi alınırken dikkat edilmesi gereken bazı kavramlar vardır.
Bunlar; e-mail adresini alırken veya mevcut e-mail adresini kontrol
ederken kullanılan komutlardır.
Eğer yeni bir e-mail adresi alınacaksa karşılaşılan ilk komut üye
olmak istiyorum, yeni, sign up veya sign me up
olur. Daha önceden alınmış olan e-mail hesabı kontrol edilecekse
karşılaşılan ilk komut giriş, üye girişi, login giriş, login,
member login veya sign in olur.
Yukarıda bahsedildiği gibi e-mail
adresi iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısım kullanıcı adı
olarak geçmişti.
Bu kavram da değişik isimlerde karşımıza çıkabilir. Bunlar; Kullanıcı
adı, kullanıcı numarası, ID, user ID, user name, login name, member name
vs.
Burada bahsedilmeyen şekilde de karşımıza çıkabilir. Ancak hüküm
yürütmek pek zor değildir. Çünkü karşımıza çıkabilecek kelime, şu
kelimelerden birini içerecek şekilde çıkabilir: sign (imza), log (kütük),
member (üye), ID (kimlik), user (kullanıcı).
Görüldüğü gibi e-mail kontrolü için giriş yapılırken istenen şey, e-mail
sahibine ait bir işaretten ibarettir. Sadece değişen bu kelimeler ya tek
başına ya da yer değiştirerek değişik şekillerde karşımıza çıkabilir
Geriye parola veya şifre (password) yazmak kalıyor.
E-mail Adresini Kullanma
E-mail adresini kullanmaya geçmeden önce sürekli kafalarda olan bir
soruya cevap verelim. E-posta ne kadar güvenli?
Ne yazık ki, e-posta için tam güvenli diyemeyiz. e-posta bir yere
ulaşırken pek çok alandan (domain) geçebilir ve buralarda bazı
potansiyel 'suç işlemeyi seven kişiler' mailleri durdurup içeriğine
bakabilir. Binlerce ağ arasında böyle kişiler her zaman vardır. Bu
yüzden, gizli bilgiler içeren mailleri (kredi kartı numaraları, şifre
vb) e-posta ile göndermeyin.
E-posta programlarında görülen "From,To,Subject,Cc,
Bcc, Forward To:" gibi kısaltmalar ne anlama gelir?
From (Kimden): Mektubun kimden geldiğinin bilgisi
Bu kısımda e-maili gönderen kişinin e-mail ayarlarına bağlı olarak adı
veya e-mail adresi görünebilir.
To (Kime): Kime gittiğinin bilgisi
Bu kısma e-mail gönderilecek kişinin e-mail adresi açık bir şekilde
yazılmalıdır. Ör:
yanarates@mynet.com
Eğer posta birçok kişiye gönderilecekse, bu kısımda aralarına virgül
koymak suretiyle birçok kişinin e-mail adresi yazılır. Ör:
yanarates@mynet.com,
ahmet@yahoo.com,
selma@kolaymail.com ...
Date/Time (Gün/Tarih): Mektubun yollandığı zaman
Subject (Konusu): Kısaca mektubun amacı (Genellikle birkaç
kelime)
Cc (Carbon Copy): e-postanın kopyasını başka bir kişiye ya da
kişilere göndereceksek onların e-mail adresleri yazılır (Genellikle,
e-posta içeriği ile 2. dereceden ilgili kişiler olabilir).
Bcc (Blind (görünmez) Carbon Copy): Kullanımı Cc ile aynı.
Yalnız, maili alan kişiler To: ve Cc: alanlarındaki bilgileri
görebilmelerine karşın, Bcc: alanındaki bilgileri göremezler.
Bazen, size gelen bir iletiyi bir başkasına aynen iletmeniz gerekebilir.
Bunu sağlayan mekanizma, mailin baş kısmında yanıtla (Forward) şeklinde
görülür. Kullandığınız e-posta programları, standart olarak, bir maili
başkasına "aynen gönderme" seçeneklerini size sunarlar. Elektronik
postaların baş kısmında daha değişik alanlar da vardır.
Bütün e-mailler üç temel yapıdan oluşur. Bunlar başlık (header), mesaj
veya gövde (message, body) ve imzadır (signature). Başlıklar mektubun
temel bilgilerini oluştururlar. Kısaca şu temel başlıklar altında bu
bilgileri gruplayabiliriz.
Bu bilgilerin dışında hangi düğümlerden ne kadar zamanda geçtiğinin ve
hangi yazılımların çalıştığının bilgileri de başlıkta bulunmasına
karşın, birçok elektronik mektup programları bu bilgileri genelde
otomatik olarak filtrelemektedir. Mektubun gövdesi normal bir mektup
işlevini görmektedir. Buraya mesajınızı eklersiniz. Mektubun en son
bölümü ise yazan kişinin imzasıdır. Buraya mektubu yazan kişinin
adı-soyadı, çalıştığı kurum ve e-mail adresi eklenmektedir. Mektupların
kimden geldiğinin izlenebilmesi için bu bölümün doldurulması gereklidir.
Bu bilgiler otomatik olarak mektubun baş kısmına eklense de bu
bilgilerin mesajın içine eklenmesi mektubun kağıda döküldüğü durumlarda
yararlı olmaktadır.
E-mail Programlarının Temel Fonksiyonları
Read (Oku): Bu fonksiyon gelen mektubu okumak için kullanılır.
Replay (Yanıtla/İlet): Bu fonksiyon gelen mektuba cevap yollamak
için kullanılır. Bu fonksiyonun iki temel opsiyonu vardır. Gelen mektubu
ek olarak yazılan metnin arkasına ekler (bu işlem sırasında eklenen
metin ">" büyüktür işaretiyle ayrılır) veya sadece konu kısmına
gönderilen mektuba cevaptır ibaresini ekler.
Attach (Dosya Ekle): Bu fonksiyonla mektuba başka dosyalar
eklenir.
Delete (Sil): Mektup silinir.
Print (Yazdır): Yazıcıya yollanır.
Forward (Yönlendir): Mektubu başka bir kullanıcıya yollamak için
kullanılır.
Internet Adresleri (Kullanıcı adresleri) ve
Adres Bulma Uygulamaları
Normal mektupta olduğu gibi e-mail uygulaması da bir kullanıcı-ismi (username)
ve bir makine isminden (domain name) oluşur.
İkinci olarak, mailiniz herhangi bir sebeple yerine ulaşamamışsa NORMAL
OLARAK size geri dönmesi gerekir. Normal olarak dönmesi gereken
dağıtılmayan mailler NORMAL OLMAYARAK bazen cyberspace'in karanlıklarına
gömülebilir.
Ayrıca, size gelen maillerin 'From:' kısmında gördüğünüz adres ve isim
aslında o maili gönderen kişiye ait olmayabilir. Onunla uzaktan yakından
ilgisi bile bulunmayabilir. Bazı mailer programları bu çeşit e-posta
başlıklarını mail gönderen kişinin kolayca değiştirmesine imkân
tanımaktadır.
E-mail adresi iki farklı şekilde kullanılabilir. Bunlar;
1. Aşağıda resmi görülen Outlook Express veya benzeri bir ek program
ile,
Not: E-mail adresi alınan sunucunun özelliğine bağlı olarak (POP3
veya http), bütün e-mail hesaplarına gelen postalar Outlook Express ile
okunamayabilir.
2. E-mail adresinin alındığı web sitesinde bulunan posta okuma servisi
ile,
Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın mektup veya mesajlar okunmak
istenildiğinde uygulanacak komut aynıdır. Ancak bu komut da değişik
isimlerde olabilmektedir. Bunlar; Gelen kutusu, gelen mailler, posta
kutusu, inbox, chek mail vs.
E-mail Okuma (Read / Check)
Kullanıcı adı ve parola verildikten sonra karşılaşılan pencerede
(yukarıdaki resimlere benzer şekilde) gelen maillerin listelendiği
görülmektedir. Bu da yine aşağıdaki resimlerde görüleceği gibi iki
farklı şekilde verilmiştir.
1. Aşağıdaki şekilde görüldüğü
gibi okumak istediğiniz mail hesabını tıklatarak, gelen bütün
mektupların görünmesini sağlayabilirsiniz.
Yol: Outlook Express/Gelen Kutusu/Araçlar/Gönder ve Al/e-mail adresiniz
E-mail Düzenleme / Hazırlama (Compose)
Kendi e-mail hesabımız (posta kutumuz) içerisindeyken mektup göndermeye
karar verdiğimiz zaman ilk yapacağımız işlem budur. Şu isimlerde
karşımıza çıkabilir: düzenle, yaz, yeni, new, compose
E-mail Gönderme (Send)
Birisine hem mesaj şeklinde bir mektup gönderirken hem de dosya
gönderirken en son yapacağımız işlem veya uygulayacağımız komut budur.
Gönder, send veya send message şeklinde karşımıza çıkabilir.
E-posta hazırlanıp GÖNDER
Gelen E-mail’i İletme (Reply)
Size gelen bir mektup çok hoşunuza gittiyse, çok önemli bir mesajsa veya
bir virüs hakkında bir bilgi içeriyorsa ve bu mektubu başkalarının da
görmesini isterseniz bu komutu kullanmanız gerekir. İlet, iletiyi ilet,
yanıtla, reply şeklinde karşımıza çıkabilir.
E-mail ile Dosya Gönderme (Attach / Attachment)
Normal e-postalarla birlikte, eğer istenirse, bir dosya da bu postanın
sonuna eklenerek gönderilebilir. Bu, genellikle, "eklenecek" dosyanın
adının e-postanın baş kısmında Dosya Ekle (Attahment) şeklindeki bir
alana yazılmasıyla olur. Eklenen dosya düz yazı yanında resim, ses,
program vb içeren "binary" dosyalar da olabilir. Maili alan kişi, eğer
kullandığı e-posta programı destekliyorsa, gönderilen dosyayı yerel
diskine saklayabilir. Eklenmiş dosya kullanımı, mail programlarının bir
özelliğidir. Standart bir şekilde hemen hemen tüm e-posta programları bu
kullanımı desteklemektedir. Ek, dosya eki, direkt dosyanın adı, attach
veya attacment olarak karşımıza çıkabilir.
Örneğin Mynet’in YAZ kısmında e-postayı kime gönderileceği hakkındaki
bilgiler hazırladıktan sonra DOSYA EKLE köprüsü tıklatılarak aşağıdaki
şekilde görülen basamaklar izlenir.
Bu basamaklar tamamlandıktan sonra aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi
tekrar YAZ menüsüne geçilir. Bu şekle dikkat edilecek olursa
Eklenen dosyalar bölümünde eklenen dosyanın adı (erkany.jpg)
görülmektedir. Bu dosya görülmüyorsa e-postaya dosya ekleme işlemi
başarılı olmamış demektir.
Bundan sonra GÖNDER köprüsü kullanılarak e-posta ile birlikte dosya da
gönderilmiş olur.
Mesajınız başarıyla gönderildi (your message has been sent) gibi bir
yazıyla karşılaşırsanız mesajınız gönderilmiş demektir. Aksi halde mesaj
gönderme işlemini tekrarlamanız gerekir.
E-mail ile Gelen Dosyayı Alma
Hesabınıza gelen mektup içinde ekli, dosya eki var, attached
veya contain attachment gibi mesajlarla
karşılarsanız mektupla birlikte dosya gelmiş demektir. Gelen dosya resim
ise fare/sağ düğme ile farklı kaydet’i kullanmalısınız. Eğer sadece
dosya adı görülüyorsa zaten o zaman download şeklinde bir yazı
görürsünüz. Download (indir, dosyayı al) yazısını tıklatarak,
bilgisayarınızda dosyayı kaydedecek bir yer göstermelisiniz
